Precontractuele fase en a.b.b.b. Gemeente schadeplichtig

[eisers] c.s. heeft aan haar vorderingen primair ten grondslag gelegd dat overeenstemming is bereikt over de grondaankoop. Subsidiair heeft zij aan haar vorderingen ten grondslag gelegd dat sprake is van precontractuele onderhandelingen die de gemeente niet had mogen afbreken zonder daarbij de kosten en schade van [eisers] c.s. te vergoeden.

Rechtbank:

Dat partijen wilsovereenstemming hebben bereikt over essentiële onderdelen van een koopovereenkomst (grondprijs stond –nog—niet vast) inzake de grond is daardoor, gelet op de betwisting daarvan door de gemeente, niet vast komen te staan.

In de precontractuele fase staat het beginsel van contractsvrijheid voorop. Ieder van de onderhandelende partijen – die verplicht zijn hun gedrag mede door elkaars gerechtvaardigde belangen te laten bepalen – is vrij de onderhandelingen af te breken, tenzij dit op grond van het gerechtvaardigd vertrouwen van de wederpartij in het tot stand komen van de overeenkomst of in verband met de andere omstandigheden van het geval onaanvaardbaar is. Daarbij moet rekening worden gehouden met de mate waarin en de wijze waarop de afbrekende partij aan het ontstaan van dat vertrouwen heeft bijgedragen en met de gerechtvaardigde verwachtingen van deze partij. Bij het aannemen van een dergelijk gerechtvaardigd totstandkomingsvertrouwen geldt een strenge en tot terughoudendheid nopende maatstaf.

De rechtbank is van oordeel dat [eisers] c.s. er gerechtvaardigd op mocht vertrouwen dat de gemeente, die is gebonden aan de algemene beginselen van behoorlijk bestuur (artikel 3:14 van het Burgerlijk Wetboek), zich aan de toezegging tot medewerking aan de verkoop van de grond zou houden en dat zij met [eisers] c.s. verder zou onderhandelen om tot een definitieve koopovereenkomst te komen. De gemeente ging zelf ook daarvan uit, zo blijkt uit haar mededeling in de brief van 27 januari 2021 dat zij niet met anderen dan [eisers] c.s. afspraken zou maken over de verkoop van het benodigde perceel. Gemeente moet de schade vergoeden.

Rechtbank Den Haag 22-04/26 inzake Leiden (ECLI:NL:RBDHA:2026:10693)

Noot: dus geen totstandkoming koopovereenkomst, omdat –zeker—over de grondprijs geen overeenstemming bereikt was terwijl dat een essentieel onderdeel van een koopovereenkomst is.

Maar gemeente heeft wel precontractuele fase geschonden en is daarom schadeplichtig. Het hangt hierbij sterk af van de omstandigheden van het geval, hetgeen in het vonnis expliciet toegelicht is.